MÔ HÌNH 5 YẾU TỐ CẠNH TRANH CỦA MICHAEL PORTER

1. Khái niệm mô hình 5 yếu tố cạnh tranh

• 5 Forces (Five Competitive Forces) là 5 yếu tố cạnh tranh tác động trên thị trường mà nhà đầu tư cần phân tích để đánh giá mức độ ảnh hưởng của thị trường đối với doanh nghiệp.
• Phân tích 5 yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư xác định được tiềm năng phát triển và mức độ cạnh tranh của ngành, từ đó hiểu đánh giá được vị thế hiện tại của doanh nghiệp và khả năng phát triển trong tương lai.

2. Các yếu tố trong mô hình

2.1. Cạnh tranh trong ngành

• Yếu tố này cho ta biết về mức độ khốc liệt của sự cạnh tranh hiện tại trong ngành. Yếu tố này xem xét số lượng đối thủ cạnh tranh hiện có và những gì mỗi đối thủ có thể tác động đến doanh nghiệp.
• Sự ganh đua cạnh tranh càng cao khi sản phẩm của các công ty trong cùng một ngành ít khác biệt và khách hàng ưu tiên về giá khi chọn sản phẩm.

Khi sự cạnh tranh cao, các cuộc chiến về giảm giá sẽ xảy ra, điều này tác động mạnh mẽ đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

2. 2. Tiềm năng của những đối thủ mới gia nhập

• Vị thế của một công ty cũng bị ảnh hưởng bởi số lượng của đối thủ mới tiềm gia vào thị trường. Đối thủ mới càng tốn ít thời gian và tiền bạc để thâm nhập thị trường mà công ty đang hoạt động, thì vị thế của một công ty càng dễ bị suy yếu.

Rào cản gia nhập của ngành càng mạnh mẽ thì vị thế của công ty trong ngành đó càng được đảm bảo, các công ty trong ngành sẽ dễ dàng áp giá cao hơn và đàm phán các điều khoản tốt hơn.

2. 3. Yếu tố nhà cung cấp

• Yếu tố nhà cung cấp có thể ảnh hưởng đến công ty thông qua việc tăng chi phí đầu vào. Điều này làm ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp.
• Số lượng nhà cung cấp đầu vào của doanh nghiệp càng ít, công ty càng có ít sự lựa chọn trong việc chọn nhà cung cấp và phụ thuộc nhiều vào nhà cung cấp hơn.

Nhà cung cấp sẽ có nhiều quyền lực hơn và có thể dễ dàng tăng chi phí đầu vào khi doanh nghiệp có ít nhà cung cấp để lựa chọn. Ngược lại, khi có nhiều nhà cung cấp hoặc chi phí chuyển đổi giữa các nhà cung cấp thấp, công ty có thể kiểm soát chi phí đầu vào tốt hơn.

2. 4. Yếu tố khách hàng

• Yếu tố khách hàng ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp thông qua việc doanh nghiệp phải giảm giá để thu hút khách hàng, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận.
• Yếu tố này bị ảnh hưởng bởi số lượng khách hàng trên thị trường, mức độ quan trọng của mỗi khách hàng và chi phí mà công ty phải trả để tìm kiếm khách hàng.

Số khách hàng trên thị trường càng ít và tác động của mỗi khách hàng đến doanh nghiệp càng lớn thì khách hàng càng có nhiều quyền lực hơn để đàm phán với giá thấp hơn và giao dịch tốt hơn.

2. 5. Sản phẩm thay thế

• Sản phẩm được sử dụng thay thế cho các sản phẩm mà các công ty trong ngành đang cung cấp có thể đe dọa đến tiềm năng phát triển hiện tại của các doanh nghiệp trong ngành.
• Các sản phẩm thay thế sẽ ảnh hưởng đến doanh thu của doanh nghiệp khi việc tăng giá của các sản phẩm có thể khiến khách hàng chuyển sang sử dụng sản phẩm thay thế.

3. LỢI ÍCH CỦA MÔ HÌNH 5 YẾU TỐ

Mô hình 5 yếu tố cạnh tranh đem lại 3 lợi ích cơ bản sau:

3. 1. Đánh giá chiến lược phát triển doanh nghiệp:

Sau khi phân tích mô hình 5 yếu tố cạnh tranh, nhà đầu tư có thể đánh giá được chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp từ đó xem xét triển vọng của doanh nghiệp trong tương lai.

3. 2. Đánh giá điểm mạnh, yếu của doanh nghiệp:

Mô hình giúp nhà đầu tư có thể nhìn ra được điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp từ đó dễ dàng quyết định đầu tư.

3. 3. Nắm được tổng quan ngành công ty tham gia:

Mô hình này giúp doanh nghiệp có cái nhìn bao quát về ngành nghề doanh nghiệp tham gia, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

4. SỰ KHÁC BIỆT GIỮA MÔ HÌNH 5 YẾU TỐ CẠNH TRANH VÀ SWOT

• Mô hình 5 yếu tố cạnh tranh và SWOT đều là những công cụ được sử dụng để phân tích và đưa ra các quyết định đầu tư chiến lược.
• Các công ty, nhà phân tích và nhà đầu tư sử dụng mô hình 5 yếu tố cạnh tranh của Porter để phân tích môi trường cạnh tranh trong một ngành. Trong khi họ có xu hướng sử dụng phân tích SWOT để xem xét sâu hơn yếu tố nội tại doanh nghiệp nhằm đánh giá tiềm năng bên trong của doanh nghiệp đó.

Hi vọng kiến thức đầu tư từ Shinhan đã giúp các nhà đầu tư có thể hiểu rõ hơn về báo cáo kết quả kinh doanh

(!) Bài viết chỉ mang tính chất cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Người đọc nên tự nghiên cứu hoặc tham khảo chuyên gia trước khi đưa ra quyết định tài chính.