Trả lời nhanh: DCF là phương pháp ước tính giá trị hiện tại của doanh nghiệp bằng cách dự báo dòng tiền trong tương lai rồi chiết khấu về hiện tại theo mức sinh lời yêu cầu. DCF buộc người phân tích làm rõ giả định về tăng trưởng, biên lợi nhuận, tái đầu tư và rủi ro; kết quả nên là một khoảng giá trị theo nhiều kịch bản, không phải một con số chính xác tuyệt đối.

Tóm tắt nhanh

  • DCF là viết tắt của Discounted Cash Flow – phương pháp dòng tiền chiết khấu.
  • Có thể định giá bằng FCFF cho toàn doanh nghiệp hoặc FCFE cho vốn chủ sở hữu.
  • Ba nhóm giả định quyết định kết quả là dòng tiền dự phóng, tỷ lệ chiết khấu và giá trị cuối kỳ.
  • Giá trị cuối kỳ thường chiếm tỷ trọng lớn, vì vậy cần kiểm tra tính hợp lý và độ nhạy.
  • DCF phù hợp hơn với doanh nghiệp có mô hình tương đối ổn định và khả năng dự báo dòng tiền.

DCF hoạt động như thế nào?

Một đồng nhận được trong tương lai thường có giá trị thấp hơn một đồng nhận được hôm nay vì tiền hiện tại có thể được đầu tư, lạm phát làm giảm sức mua và dòng tiền tương lai chứa rủi ro. DCF đưa các dòng tiền tương lai về cùng một thời điểm để có thể cộng lại và ước tính giá trị.

Công thức khái quát: Giá trị hiện tại bằng tổng dòng tiền của từng kỳ chia cho (1 + tỷ lệ chiết khấu) lũy thừa theo số kỳ. Tỷ lệ chiết khấu càng cao, giá trị hiện tại càng thấp.

FCFF và FCFE khác nhau thế nào?

Nội dungFCFFFCFE
Tên đầy đủFree Cash Flow to Firm – dòng tiền tự do cho doanh nghiệpFree Cash Flow to Equity – dòng tiền tự do cho vốn chủ sở hữu
Đối tượng nhận dòng tiềnCả chủ nợ và cổ đôngCổ đông
Tỷ lệ chiết khấuWACC – chi phí sử dụng vốn bình quân gia quyềnChi phí vốn chủ sở hữu
Kết quả ban đầuGiá trị doanh nghiệpGiá trị vốn chủ sở hữu

Với FCFF, sau khi tính giá trị doanh nghiệp cần cộng tiền và khoản tương đương tiền, trừ nợ vay cùng các điều chỉnh phù hợp để ra giá trị vốn chủ sở hữu. Chọn FCFF hay FCFE phải nhất quán với loại dòng tiền và tỷ lệ chiết khấu.

Quy trình định giá DCF

  1. Hiểu mô hình kinh doanh: xác định động lực doanh thu, biên lợi nhuận, chu kỳ vốn lưu động, chi tiêu vốn và rủi ro chính.
  2. Chuẩn hóa dữ liệu lịch sử: loại khoản bất thường, kiểm tra mối liên hệ giữa lợi nhuận và dòng tiền.
  3. Dự phóng hoạt động: lập dự báo doanh thu, chi phí, thuế, vốn lưu động và chi tiêu đầu tư trong giai đoạn hữu hạn, thường đủ dài để doanh nghiệp tiến gần trạng thái ổn định.
  4. Tính dòng tiền tự do: lựa chọn FCFF hoặc FCFE và duy trì công thức nhất quán.
  5. Xác định tỷ lệ chiết khấu: phản ánh giá trị thời gian của tiền và rủi ro của dòng tiền.
  6. Tính giá trị cuối kỳ: ước tính phần giá trị sau giai đoạn dự báo chi tiết.
  7. Chiết khấu và điều chỉnh: đưa dòng tiền về hiện tại, chuyển từ giá trị doanh nghiệp sang giá trị vốn chủ sở hữu nếu cần.
  8. Phân tích độ nhạy: thay đổi các giả định chính để tạo khoảng giá trị.

Cách tính giá trị cuối kỳ

Hai cách thường gặp là mô hình tăng trưởng vĩnh viễn và phương pháp bội số thoát. Mô hình tăng trưởng vĩnh viễn giả định dòng tiền tăng với tốc độ ổn định dài hạn. Tốc độ này cần thận trọng và không nên vượt quá khả năng tăng trưởng bền vững của nền kinh tế trong thời gian rất dài.

Phương pháp bội số thoát lấy một chỉ tiêu tài chính cuối kỳ nhân với hệ số định giá tham khảo. Cách này dễ đối chiếu với thị trường nhưng khiến DCF phụ thuộc thêm vào định giá tương đối. Dù dùng cách nào, người phân tích nên công bố giả định và kiểm tra chéo kết quả.

Ví dụ rút gọn

Giả sử doanh nghiệp dự kiến tạo FCFF lần lượt 100, 115, 130, 145 và 160 tỷ đồng trong năm năm. WACC giả định là 11% và tốc độ tăng trưởng dài hạn là 4%. Người phân tích sẽ chiết khấu từng dòng tiền về hiện tại, tính giá trị cuối kỳ tại cuối năm thứ năm, rồi tiếp tục chiết khấu giá trị cuối kỳ về hiện tại. Sau đó cộng tiền mặt, trừ nợ vay và chia cho số cổ phiếu pha loãng để ra giá trị tham khảo trên mỗi cổ phiếu.

Ví dụ cho thấy chỉ thay đổi WACC từ 11% lên 12%, hoặc tốc độ tăng trưởng dài hạn từ 4% xuống 3%, kết quả có thể thay đổi đáng kể. Vì vậy, bảng độ nhạy giữa WACC và tăng trưởng dài hạn là phần không nên bỏ qua.

Khi nào không nên phụ thuộc quá nhiều vào DCF?

  • Doanh nghiệp mới, lỗ kéo dài hoặc mô hình thay đổi nhanh khiến dòng tiền khó dự báo.
  • Doanh nghiệp hàng hóa ở điểm cực đoan của chu kỳ, lợi nhuận hiện tại không đại diện dài hạn.
  • Doanh nghiệp có nghĩa vụ tiềm ẩn, cấu trúc nợ phức tạp hoặc dữ liệu hạn chế.
  • Kết quả chủ yếu đến từ giá trị cuối kỳ và rất nhạy với thay đổi nhỏ của giả định.

Câu hỏi thường gặp

DCF có chính xác hơn P/E hoặc P/B không?

Không mặc nhiên. DCF chi tiết hơn nhưng phụ thuộc nhiều giả định. P/E và P/B đơn giản hơn nhưng phụ thuộc nhóm so sánh. Nên dùng các phương pháp để kiểm tra chéo.

WACC càng thấp thì giá trị càng cao phải không?

Đúng về mặt toán học, nhưng WACC phải phản ánh rủi ro. Cố ý chọn WACC thấp để nâng định giá làm kết quả mất tin cậy.

Nên dự báo bao nhiêu năm?

Không có một số năm cố định. Giai đoạn dự báo cần đủ dài để mô hình kinh doanh tiến về trạng thái ổn định, nhưng không dài đến mức giả định trở nên thiếu cơ sở.

Miễn trừ trách nhiệm

Nội dung được cung cấp nhằm mục đích giáo dục và tham khảo, không phải là khuyến nghị mua, bán hoặc nắm giữ bất kỳ chứng khoán nào. Nhà đầu tư cần tự đánh giá mục tiêu, tình hình tài chính, kinh nghiệm và khả năng chịu rủi ro trước khi ra quyết định.